skip to Main Content

Werkbezoek aan Nijmegen

WONEN MET UITZICHT
BIJZONDERE MENSEN ZIJN GEHOLPEN MET CREATIEVE OPLOSSINGEN

De tijdelijke zelfbenoemde Minister voor Wonen ‘Stefanie Blokhuizen’ bezocht twee bijzondere woonvormen in Nijmegen. De vijf Nijmeegse woningcorporaties Talis, Portaal, SSH&, WoonGenoot en Woonwaarts (Platform Nijmeegse Woningcorporaties, PNW) nodigden haar hiervoor uit.

Stefanie Blokhuizen: “Mijn bezoek aan de bewoners van Binder en de Molenweg maakte mij akelig duidelijk hoe belangrijk het is voor kwetsbare mensen en mensen in bijzondere omstandigheden om passende woonruimte te hebben. Daar maak ik me zorgen over: kunnen maatwerk oplossingen met begeleiding of snelle, tijdelijke woonoplossingen nog wel gerealiseerd worden in de nabije toekomst?”

Binder; snel woonruimte, wel je steentje bijdragen
Het oude belastingkantoor aan de Stieltjestraat in Nijmegen heet tegenwoordig Binder. Hier zijn 117 kamers voor mensen die snel tijdelijke woonruimte nodig hebben. Dat kan zijn vanwege omstandigheden zoals een tijdelijk arbeidscontract, een studie of een scheiding of jongeren die betaalbare woonruimte zoeken. Er is ook woonruimte voor mensen die (tijdelijk) zorg of (woon)begeleiding nodig hebben. De plaatsingen verlopen via Sterker sociaal werk (het Sociaal Wijkteam Centrum Nijmegen en R75).

In Binder ontmoet Stefanie Blokhuizen wijkadviseur Jasper Weerkamp (Talis), Niek van Lanen (Sterker sociaal werk) en bewoonster Daad. Jasper Weerkamp: “We werven via het woonruimte verdeelsysteem Entree en hanteren een strikte intake. Ondanks de urgentie die er soms is om woonruimte te krijgen. Dat is nodig voor de juiste balans aan bewoners op de negen verdiepingen. We kijken altijd eerst of een nieuwe bewoner in de bestaande groep past. Iedere bewoner heeft weliswaar een eigen kamer, maar per verdieping deel je een keuken, eetruimte en sanitair.”

‘Samen wonen en iets voor een ander betekenen’
De intake gebeurt zo strikt omdat iedereen in Binder tot zijn recht moet komen. Er wonen mensen die een gewone dag-invulling hebben – zoals (vrijwilligers)werk – en zelfredzaam zijn. Maar er zijn ook mensen die extra begeleiding nodig hebben, van bijvoorbeeld Sterker sociaal werk. Niek van Lanen vertelt hierover: “De basis voor mensen is een woonplek. Hoe krijg je stabiliteit in je leven als je geen woning hebt? Je kunt geen sociaal netwerk opbouwen, laat staan dat je werk vindt. Vanuit die gedachte helpen we dus sommige bewoners vanuit sociaal werk. Hier in Binder leert men daarnaast van elkaar en dus ook van draagkrachtigere bewoners. Denk hierbij aan het ontwikkelen van een dagritme en leren hoe je een huishouden voert. Sommige bewoners wonen immers voor het eerst op zichzelf. Daarom is die mix van bewoners zo belangrijk, zodat iedereen tot zijn recht kan komen. Uitgangspunt in Binder is dat iedereen bijdraagt aan het samen wonen en dat iedereen hier iets voor een ander kan betekenen.”

Na maximaal 5 jaar doorstromen naar zelfstandige woning? Onmogelijk met huidige woningtekort
Daad had met spoed een plek nodig om te wonen vertelt ze aan de Minister van wonen: “Vanaf de eerste dag voelde ik me hier thuis, al kwam ik uit een eengezinswoning en heb ik nu een kamer. Mijn kinderen moesten daar in het begin wel aan wennen, maar als ze nu op bezoek komen zijn ze oké met de situatie. Ik ben schrijver en benader mijn medebewoners of ze personages zijn. Dus observeer ik zonder te veroordelen. Ieder heeft zijn eigen karakter. Dat moet je respecteren als je met elkaar samenleeft. Voor mij is het heel normaal dat je je huis netjes houdt, afval scheidt, samen eet enzovoort. Maar als iemand dat niet kent of weet, dan kun je die daar toch bij helpen? Dan is het een kwestie van samen doen, uitleggen, herhalen. Nu doet iedereen het vanzelf, want je weet dat als je je afwas niet doet een ander daar last van heeft.”

Door dergelijke initiatieven ontwikkelen anderen zich sneller en is het de bedoeling dat iedereen na maximaal vijf jaar kan ‘doorstromen’ naar een eigen woning. Daad tegen Stefanie Blokhuizen: ”En dat wordt een hele uitdaging met het huidige woningtekort. Zelfs ik, met een meettijd van 16 jaar, bungel onderaan de lijstjes als ik reageer op een geschikte woning. Maar, voorlopig wil ik hier ook eigenlijk helemaal niet weg” zegt ze met een brede lach op haar gezicht.

‘Meer en beter samenwerken lost al heel veel problemen op’
Tenslotte leggen Jasper en Niek nog aan de minister uit: “Er is veel woningnood onder mensen die zorg of hulp nodig hebben. Het moet makkelijker worden om bijvoorbeeld leegstaande gebouwen te herbestemmen, dan creëren we sneller meer ruimte. Nu zitten mensen bijvoorbeeld in een beschermd wonen voorziening en kunnen niet doorstromen naar ‘vervolg woonruimte’ – zoals Binder – met meer hulp of zorg op afstand als dat nog nodig is. Hierdoor houden ze weer woonruimte bezet voor mensen die écht dergelijke hulp nodig hebben. Daarnaast moet de problematiek veel meer integraal worden benaderd en moet er meer worden samengewerkt tussen partijen om tot creatievere oplossingen te komen, zoals Binder.”

Bewoners begeleid door Driestroom in een zelfstandige woning
Aan de Molenweg 51 bouwde woningcorporatie Portaal 27 appartementen voor cliënten van Driestroom. Voor mensen met autisme die een normale intelligentie hebben. De bewoners hebben allemaal een eigen huurovereenkomst met de corporatie, waardoor ze er dus mogen blijven wonen zolang ze zelf willen. Driestroom draagt bewoners voor en kijkt of de match er is met de woonvorm en andere bewoners. Daniejelle Lablans van Driestroom is er locatiemanager en Mayca woont in een van de appartementen. Samen ontmoeten ze de Minister voor wonen in een van de gezamenlijke ruimtes in het complex, waar de bewoners ook samen kunnen koken als ze dat willen.

Mayca (24) vertelt de minister: “Voor ik hier drie jaar geleden terecht kon, heb ik twee jaar op de belangstellendenlijst gestaan. Ik heb op heel wat plekken gewoond, maar niets paste. Zo heb ik intern (ambulant) gewoond bij een zorginstelling voor mensen met een verstandelijke beperking. Maar dat heeft niets met autisme in combinatie met normale begaafdheid te maken. Daarna heb ik gewoond in een project voor beschermd wonen, maar daar kwam helaas een einde aan door het faillissement van de zorginstelling. Voor mensen met autisme is een stabiele basis juist heel belangrijk. Als die er niet is, gaan dingen lastiger. Dan zit vooral die onzekerheid in mijn hoofd. Hier aan de Molenweg zit ik helemaal op mijn plek. Ik doe een studie en vrijwilligerswerk bij Ixta Noa als ervaringsdeskundige. In alles ligt de focus op waar ik goed in ben, om zo te werken aan mijn zelfvertrouwen.”

Begeleid zelfstandig wonen dankzij maatwerk
Daniejelle Lablans: ”Autisme heeft een heel breed spectrum en iedereen heeft dus zijn eigen onzekerheden en talenten. Daardoor is maatwerk voor deze groep mensen zo belangrijk. Ook qua woonomgeving en daar is met dit gebouw rekening mee gehouden. Zo kunnen straatgeluiden moeilijk binnendringen en zitten drangers op de deuren om dichtslaan te voorkomen. We moeten ook rekening houden dat niet iedereen een zelfde ritme heeft in het complex. De een werkt, de ander studeert en weer een ander is nog op zoek naar werk. Vanuit Driestroom willen we mensen zo zelfstandig mogelijk maken en als dat hier het geval is dan trekken wij ons verder terug. We begeleiden de bewoners op heel diverse terreinen. Dat kan zijn door mee te gaan naar een sollicitatie of dokter, ondersteunen in het leggen van contacten of meehelpen in het op orde krijgen van de eigen financiën. Maar iedereen woont zelfstandig. Alle bewoners bepalen zelf ook of ze gezamenlijk willen koken en of ze daarna samen of in de eigen woning gaan eten.”

Meer ruimte, minder regels om lokaal samen oplossingen te bedenken die écht helpen

Mayca boft met de plek die ze vond. Jongeren tot 23 jaar zonder indicatie krijgen bijna nooit  huurtoeslag en daardoor valt een eigen woning – naast de geringe meettijd die ze hebben – ver buiten de mogelijkheden. Maar er zijn ook gewoon te weinig woonplekken voor bijzondere doelgroepen. Voor mensen met autisme is daarbij de levensbestendigheid een belangrijke voorwaarde. Wanneer deze doelgroep weer wil doorstromen ontstaat er dus een nieuw probleem en stress, doordat er gewoonweg te weinig doorstroommogelijkheden zijn.

Voor kwetsbare mensen zijn er op dit moment te weinig passende woonplekken om goed mee te kunnen doen in wijken en buurten. Wieke van Veldhuizen (Portaal) ligt dit namens PNW toe aan de minister: “Kwetsbare mensen hebben enerzijds rond een indicatiestelling en budgetten te maken met veel wet- en regelgeving. Wat ook snelle toewijzing van geschikte huisvesting in de weg staat. Dat zou al veel eenvoudiger kunnen.”

Daarnaast zijn er veel wettelijke beperkingen, regels en schotten die snelle ontwikkelingen op de woningmarkt in de weg staan. Terwijl vraagstukken per gemeente anders zijn en om maatwerk oplossingen vragen. “Denk dan bijvoorbeeld aan leegstaande kantoorcomplexen in binnensteden die we willen ombouwen voor ‘bijzondere doelgroepen’. Tijdelijke woonruimte voor mensen die zelfstandig kunnen wonen, maar daarbij nog wel wat zorg of hulp nodig hebben, voordat ze kunnen doorstromen naar permanentere huisvesting. Tegelijkertijd biedt het plek aan andere groepen, zoals starters, studenten of mensen die bijvoorbeeld door scheiding snel woonruimte nodig hebben. Dit biedt ook nog andere kansen. Zo vragen we van deze laatste groep in ‘in ruil hiervoor’ om een beetje om te kijken naar de kwetsbare bewoners. Om samen te investeren in goed samen leven.”

Back To Top