skip to Main Content

Oplossing 2: Gemeenten, zorg voor voldoende betaalbare woningen

Gemeenten hebben grondrechten en bepalen door middel van bestemmingsplannen hoe deze ruimte kan worden ingericht. Verschillende deskundigen wezen ons op de rol van de gemeenten. Zo gaf Peter van Os, van onderzoeksbureau Rigo, aan: sommige gemeenten zitten niet te wachten om betaalbare huizen te bouwen. Daar moet je als Rijk streng op sturen. Mirthe Biemans, kandidaat Tweede Kamer zei: gemeenten moeten zich echt gaan inzetten om betaalbare koop en betaalbare huur mogelijk te maken.

Ook Barend Wind van woningcorporatie De Key had het over de rol van gemeenten. Als voorbeeld: Amsterdam hanteert nu de 40-40-20 regel. Veertig procent sociale huur, veertig procent voor middenhuur en 20 procent voor dure huur. En stelde voor dat meer gemeenten in Nederland dit zouden moeten doen. Hoogleraar Johan Conijn wees niet op streng zijn maar juist op stimuleren. Geef een bonus per sociale huurwoning die wordt opgeleverd. Ook de ANBO, maakt zich sterk voor meer goedkopere en kleinere woningen voor ouderen en stelt hierbij dat de gemeente ook een belangrijke rol speelt om de bouw van deze woningen mogelijk te maken.

Er zijn ook gemeenten waar maar geen helder besluit wordt genomen over de inrichting van een gebied of gebieden op slot gooien. Denk bijvoorbeeld aan Rijnenburg in Utrecht maar zo zijn er meer voorbeelden. De gemeente zou hier regie op moeten pakken.

Afdwingen of stimuleren, gemeenten en Rijk spelen een belangrijke rol in het beschikbaar maken van locaties voor betaalbare woningbouw.

Een ander onderwerp is de relatie met projectontwikkelaars. Gemeenten (ook die met een groot sociaal hart) komen toch voor het dilemma te staan dat grond meer geld oplevert als het aan wordt verkocht aan hoge bieders. Die er waarschijnlijk niet toe geneigd zijn om betaalbare woningen te bouwen. Ook de goedwillende gemeenten vinden het vaak lastig om zelfbewust particuliere grondeigenaren te ‘dwingen’ om sociale huur te laten bouwen. Zijn bang dat als ze te hard duwen het hele bouwproject niet doorgaat en daar heeft niemand iets aan. Daarom maken ze te vrijblijvende afspraken met particuliere ontwikkelaars en grondeigenaren die vervolgens natuurlijk – rendementgedreven – niet sociale huur bouwen.

Als minister kun je gemeenten meer oproepen zich sterker op te stellen. Grond is schaars dus de kans dat projectontwikkelaars toch toegeven op een percentage sociale huur (anders gaat het hele project niet door) is er wel. Help gemeenten zich bewust te worden van hun eigen regisseursrol. En richt je niet alleen op projectontwikkelaars maar ook op corporaties.

Ook noemden sommigen in de interviews die ik af nam de zelfbewoningsplicht: je kunt als particulier alleen een woning kopen als je er ook in gaat wonen.

Arjan Vliegenthart van het Nibud stelde simpelweg: Woningcorporaties moeten betaalbare huren bieden en mensen wijzen op huurtoeslag, Gemeenten mogen niet hoofdprijs vragen voor hun grond, en het Rijk moet hierop stevige regie voeren.​

 

Back To Top